Czy burmistrzowie będą mogli ponownie ubiegać się o swoje stanowiska po dwóch kadencjach? W czwartek, 22 października, Sejm ma zająć się projektem PSL zakładającym zniesienie limitu dwóch kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Głosowanie stoi jednak pod znakiem zapytania. Jak informuje „Rzeczpospolita”, koalicja rządząca rozważa wycofanie go z porządku obrad z powodu braku pewności, czy uda się zebrać większość.
Sprawa ma znaczenie również dla mieszkańców Jawora. Obecne przepisy mogą ograniczyć możliwość ponownego ubiegania się o urząd przez włodarzy, którzy zostali wybrani w 2018 i 2024 roku.
PSL chce znieść limit dwóch kadencji
Projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego został wniesiony przez posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego w lipcu 2025 roku. Zakłada usunięcie przepisu ograniczającego możliwość dwukrotnego wyboru na stanowisko wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w tej samej gminie.
Propozycja przewiduje również zniesienie zakazu jednoczesnego kandydowania na włodarza gminy oraz do rady powiatu lub sejmiku województwa.
Projekt przeszedł pierwsze czytanie we wrześniu 2025 roku. Sejm odrzucił wówczas wniosek o jego odrzucenie stosunkiem głosów 213 do 201, przy czterech wstrzymujących się. Drugie czytanie odbyło się 8 stycznia 2026 roku. Od tego czasu projekt oczekuje na ostateczne rozstrzygnięcie.
Dlaczego wprowadzono dwukadencyjność?
Ograniczenie liczby kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wprowadzono w 2018 roku, za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Jednocześnie wydłużono kadencję samorządową z czterech do pięciu lat.
W przypadku nowych przepisów wcześniejsze kadencje nie są uwzględniane. Oznacza to, że osoby wybrane na to samo stanowisko w 2018 i ponownie w 2024 roku nie będą mogły ubiegać się o nie ponownie w 2029 roku, jeśli przepisy nie zostaną zmienione.
Zwolennicy utrzymania ograniczenia argumentują, że dwukadencyjność sprzyja wymianie władz, daje szansę nowym kandydatom i ogranicza ryzyko utrwalania lokalnych układów politycznych.
Z kolei przeciwnicy limitu wskazują, że o tym, kto powinien kierować gminą, powinni decydować przede wszystkim mieszkańcy w wyborach. Ich zdaniem to wyborcy powinni mieć możliwość ponownego powierzenia urzędu sprawdzonemu włodarzowi.
Podziały w koalicji rządzącej
Prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz 11 października zapowiedział przyspieszenie prac nad projektem. Zasygnalizował również, że jeśli nie uda się znieść dwukadencyjności samorządowców, ludowcy zaproponują podobne ograniczenie dla posłów i senatorów.
Za zniesieniem obecnego limitu opowiadają się PSL i Koalicja Obywatelska. Nie ma jednak pełnej zgody wśród pozostałych ugrupowań koalicji rządzącej. Podziały występują w Polsce 2050 i Lewicy. Przeciwko zmianom są Prawo i Sprawiedliwość oraz partia Razem.
Według doniesień „Rzeczpospolitej” brak pewności co do większości parlamentarnej może doprowadzić do wycofania trzeciego czytania z czwartkowego porządku obrad. Mimo zapowiedzi głosowania jego przeprowadzenie nie jest więc przesądzone.
Co dalej z projektem?
Głosowania zaplanowano na godziny 17:00–18:30. Jeśli Sejm uchwali ustawę, nie oznacza to jeszcze wejścia zmian w życie. Projekt będzie musiał zostać rozpatrzony przez Senat, a następnie trafi do prezydenta.
Dopiero zakończenie całego procesu legislacyjnego pozwoli określić, czy limit dwóch kadencji zostanie zniesiony.
Dla samorządów, w tym Jawora, wynik debaty może mieć znaczenie w perspektywie kolejnych wyborów lokalnych. Na razie obowiązują dotychczasowe przepisy, a ostateczna decyzja w sprawie ich zmiany jeszcze nie zapadła.
